SON DAKİKA

Trump İran'ı ek yaptırımlarla tehdit etti

Dünya Haberleri

ABD Başkanı Donald Trump Pazartesi günü İran'ı ek yaptırımlarla tehdit etti

ABD daha önce petrol, bankalar ve çelik gibi İran'ın ekonomik olarak önem taşıyan sektörlerine yaptırımlar getirdi. Bunun sonucu İran ekonomisinde belli ihracat kalemleri gibi küçük çaplı hedefler kaldı ve bunun yanında İranlı hükümet yetkilileri önceki tedbirlerden etkilenmedi. Trump ayrıca İran Merkez Bankası'na ikincil yatptırımlarla darbe vurabilir, ancak bu yaptırımlar insani ticarete zarar verme riski taşıyor.

Washington merkezli araştırma grubu Center for New American Security uzmanlarından Peter Harrell, "Trump Yönetimi zaten İran'ın nakit getiren ihracatının büyük kısmını devreden çıkarmış ve bu yıl ülkeyi bu yıl muhtemelen derin bir resesyona itmiş durumda," dedi ve "İran'a ihracatın önemli kısmı, riskten kaçınma ve bankacılık sektörüne yönelik yaptırımlardan dolayı durdu" değerlendirmesinde bulundu.

Trump Cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a Pazartesi günü büyük çaplı yaptırımlar getireceğini duyurdu. Trump'ın bu tehdidi, İran'ın ABD'ye ait bir insansız hava aracını (İHA) düşürmesine missilleme olarak askeri harekat kararı alması ve bu kararı kısa bir süre sonra geri çekmesine ilişkin haberden sadece birkaç gün sonra geldi. ABD Başkan yardımcısı Mike Pence ve Dışişleri Bakanı Michael Pompeo Pazar günü benzer yorumlarda bulundu.

Pompeo İran karşıtı bir koalisyon oluşturmak amacıyla Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yapacağı ziyaret öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, İran ekonomisinin bugün "yüzde 80'den fazlasının" yaptırımlar altında olduğunu kaydetti. Pompeo, ek yaptırımların, İran'ın kapasitesinin sadece ekonomisini büyütmemeye değil aynı zamanda yaptırımları çiğnemesini çok daha zor hale getirecek seviyeye getirilmesi için ek çabalar olacağını söyledi.

ABD aralarında bankalar, bireyler, ülkenin gemicilik sektörü ile ilişkili gemiler, enerji ve aynı zamanda havacılık sektörü dahil yaklaşık 1,000 İran tüzel kişiliğine yaptırım uyguluyor. Trump yönetimi, İran'dan demir, çelik, alüminyum ve bakır alımını yasakladı.

ABD ayrıca, yaptırımlara rağmen, aralarında Türkiye, Hindistan ve Çin'in de bulunduğu sekiz ülkeye İran petrolünü satın alabilmesi için tanıdığı istisnayı da kaldırdı. Trump Tahran'ı Orta Doğu'daki militan gruplara desteğini çekmesi ve 2015 anlaşmasını (nükleer) tekrar müzakere etmesi için İran'ın petrol ihracatını sıfıra düşürmek istiyor. İran'dan gözlemlenen petrol akışı Haziran ayının ilk yarısında günlük 190,000 varile indi ve bu miktar 2018 yılı başlarındaki miktarın 10'da biri kadar.

ABD'nin İran'ın petrol satışına yönelik yaptırımlarına istisnalar gıda ve ilaç gibi insani satın almaları içerecek, ancak bunların nasıl belirleneceği ya da onaylanacağı henüz açık değil.

ABD Hazine Bakanlığı ayrıca İran Merkez Bankası guvernörü ve terörist faaliyetlere destek olduğu söylenen bankadaki diğer kıdemli yetkiliye de yaptırım uyguluyor.