SON DAKİKA

Bakan Albayrak: Enflasyonda keskin düşüşler göreceğiz

Ekonomi Haberleri

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, "Türkiye 2019'un sonuna kadar, başta enflasyon ve istihdam olmak üzere çok daha dengeli ve iyi bir noktaya ulaşmış olacak. Enflasyonda keskin düşüşler göreceğiz." açıklamasında bulundu.

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

2018 Temmuz- Ağustos'ta yeni sistemle yeni ekonomik model lanse ettik. Türkiye çok tarihi bir dönemden geçiyor. 2013'ten itibaren baktığımızda Türkiye müthiş bir meydan okuma ile karşı karşıya. 12 bin dolar kişi başı geliri aştığı, mayıs ayını takip eden süreçte entresan döneme girdi.

Türkiye çok yoğun bir ekonomik saldırıya maruz kaldığı bir süreçten geçti. Kısmen Türkiye ekonomisinin de kırılganlıkları olduğu, özellikle 15 Temmuz’dan sonraki süreçte, bir numaralı gündemin güvenlik ve terörle mücadele olduğu süreçte hakikatten Türkiye zorlu süreçten geçti. Ağustosta faizler arttı, faizler her düştüğünde sıra dışı olaylar yaşandı. Eylül ayında faizlerin yüzde 40’lara çıktığı bir dönemde yeni ekonomi programıyla daha istikrarlı bir sürece geçme adımı attık. Dengelenme sürecinin kendini göstereceği, cari açık kaleminde iyileşmeleri gördük. Faizlerin yüzde 40’dan 20’lere düşmesi ki daha düşecek. Enflasyonun artışa izin vermediği bir dalgalanma süreci...

‘Enflasyonda keskin düşüşler göreceğiz’

Cari açık geçen sene neredeyse 60 milyara dayanmıştı. Bu ay sonu itibariyle cari dengede neredeyse sıfıra doğru gidiyoruz. Bunu yaparken herkes farklı yorumlar yapıyor. Türkiye bu toparlanma dönemini nasıl yürütüyor. İhracatın kademeli artmaya devam edip, ihracat odaklı olmayan ithalatta köpüğün alınıp dengeli şekilde yüzde 5 daralmadan köpüğün gittiğini görüyoruz. İhracatın ithalat karşılama oranı yüzde 60’dan yüzde 86’lara çıktı. Ekonomi istihdamı noktasında şubat ayında adımlar atıldı. Enflasyonda keskin düşüşler göreceğiz.

'İstihdam artışı 520 bini geçmiş durumda'

Türkiye 2019'un sonuna kadar, başta enflasyon ve istihdam olmak üzere çok daha dengeli ve iyi bir noktaya ulaşmış olacak. Ocak ve Şubat'taki dönemi geride bırakıp istihdamın daha da artacağı döneme giriyoruz. Sadece mart ve nisan ayında Sosyal Güvenlik Kurumu'na giriş noktasında istihdam artışı 520 bini geçmiş durumda...

Geçtiğimiz 6 yıl yaşadığımız hiçbir şey dış kaynaklardan ayrıdır diyemeyiz. 15 Temmuz’da yaşadık, Gezi’de yaşadık yaşadığımız tüm bu tecrübelerle her anlamda Türkiye zorlu bir dönemden geçti. Adım adım sona doğru yaklaşıyoruz. Tünelin sonundaki ışık büyümeye başladı. Türkiye ekonomik olarak güçlü refleksler vermeye başladı. Seçime bir hafta kala ilginç bir süreç yaşadı. Türkiye. Bu hafta yaşadıklarımız. Türkiye’de farklı bir hareketlenme...

‘Türkiye ekonomisi emin adımlarla ilerliyor’

Doğu Akdeniz’de gaz aramayın, Allah Allah… Tüm bu faktörlerin ekonomiye minimum etkisi olacak şekilde adımlar atmalıyız. Ağustostan bugüne kadar. Belediyede denir ya altyapı ve üst yapı vardır. Bahçeleri herkes görür, ancak kanalizasyonun maliyeti çok daha büyüktür, önemi büyüktür. Son 8-10 ayda çok önemli altyapı düzenlemeleri adımları attık. Dış faktörlerin ekonomiye etkisini minimize edecek adımlar attık. Türkiye ekonomisi emin adımlarla ilerliyor.

‘Mali tablo yeni dünya düzeninin sancılarıdır’

İlave tedbirlerde süreç ve zamanlama… 3 yıllık program açıkladık. 2019-2020-2021 kapsamında 2019’a baktığımızda hepsini açıkladı. Genel dengelenmede 2019’un önemli olduğunu. Enflasyon ve istihdamda başta olmak üzere dünyayı ilgilendiren travmatik bir şey yaşamadığımız süreç olursa Türkiye çok daha etkili, dengeli mikro ve makro anlamda olumlu bir dönem yaşayacak. 2020-2021 daha iyi olacak. 2018 etkilerini minimize ettiğimizde çok daha iyi sürece gireceğiz.

21. yüzyıl artık geçtiğimiz yüzyıl kodlarıyla okunmadığından yeni dünya düzeniyle ekonomik olarak yansıyor. Amerika Çin arasındaki ilişki buna örnek. Çoğu kişi yapay zeka kapsamında Amerika değil, Çin’in etkin olduğunu bilmiyor. Farklı birileri tarafından gaz sıkışmaları ve karın ağrıları oluşturduğunun görmekteyiz. Bu resme baktığımızda bunun yansımalarının bunun için görüyoruz. Amerika, Çin arasındaki süreç, AB ile İngiltere arasındaki süreç…

Ekonomik etkilerinin olması farklı süreçleri beraberinde getiriyor. Tarihsel kırılmadan geçilen süreçte, son 17-18 yılda Ortadoğu başta olmak üzere farklı bir sürece girdi. Terörle mücadele, Suriye’de yaşananlar, Irak… Türkiye’ye etkisi olan yaşanmışlıkların olması… Öldürmeyen acı güçlendirir noktasında, güçlendiği görünüyor.

‘Saldırı ve baskılara rağmen toplum bilinci yüksek’

Net ifade edeyim. En ufak bir reformcu bakış açısından tereddüt yok. 8-10 ayda bile attığımız adımlar bu süreci ortaya koyuyor. 6 yıllık süreçte seçimlere maruz kaldı. 4 yıldan fazla seçimsiz döneme giriyor. Aslında hızlı adımlar atacağı bir dönem olacak. Tablonun en önemli noktası şu; düşünebiliyor musunuz tüm bu yaşananlara rağmen, sosyal ve ekonomik baskılara rağmen Türkiye toplumsal olarak çok net bilinç ve şuur ortaya koydu. Gezi’de, 15 Temmuz’da 15-21 Aralık’ta Türkiye gün aşırı şehit verdiğimiz dönem oldu. Sivil vatandaşlarımız da… S400 ne zaman gündeme geldi. Sınırımızda roketler atarak genç kızlarımızın atılan füzelerle ölmesini görmedik mi, güçlü bir farkındalık ve direnç ortaya koydu. Türkiye’nin reform eksikliği olarak algılamamak lazım.

‘Toplum, dışarıdan gelen saldırıların farkında’

Türkiye adım adım bir üst lige çıktıkça, bunun da bir mücadele etkisi olacak. Doğrular evrenselse büyük Türkiye ideali için emin adımlarla kim ne derse desin… Sanayi üretimi, emeklilik, tarım reformu dedik, bakanlığımızla ilişkili kısımlarda tüm bu çerçevelerde Türkiye bu adımları atmaya devam edecek. Toplumumuzun bilmesi gereken husus bu. Milletimizle gurur duyuyorum. Ekonomik olarak 12 binden, 9-10 bine düşüyorsunuz, terör saldırıları, 15 Temmuz… Birlik gördük. Bunun iç yönetimsel kaynaklı değil, dış kaynaklı olduğunu toplumumuz görmüyor mu? Biz dik durmaya devam ettikçe sadece iktidar olarak değil, toplumumuzda etki sağlayınca güçlü çıkacağımızdan kimsenin şüphesi olmasın. 8-10 ayda dışardan faktörlerle eski Türkiye ayakta kalamazdı.

‘Akdeniz kimsenin gölü değil’

Çok net söyleyeyim. Dediğimiz gibi bu süreç bizim bakanlığımız döneminde başladı. Ülkemizde neredeyse bölgedeki ülkelerin tamamı keşif sürecine girmiş. Türkiye farklı bir yol izleyerek bu sürece girmeli. Arayalım yok, kiralayalım yok. Kendi gemimiz, uzmanlarımız, insanımızla etkin bir ekip oluşturarak kendi karasularımızda yaptık. Akdeniz kimsenin babasının gölü değil. KKTC kendi karasuları var. Devlet var. Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs’ın ortaya koyduğu güçlü bir irade var. Rum kesimi ile farklı bir noktaya gitti.

'Türkiye çözüm odaklı siyasete devam edecek'

Amerikan vatandaşları, Hristiyan vatandaşlar ölse ne düşünürsünüz, travmatik değil mi, aynısı Türkiye’de yaşandı. İnsanlarımız camide ibadet ederken, insanlarımız öldü. Devlet olarak biz niye varız, kendi vatandaşımızı koruyamıyorsak neden varız. Biz duralım füze atsın, saldırsınlar biz de müttefiklerimizin izin verirse yanıt veririz diyelim, olmaz öyle. Bu mücadeleyi sonuna kadar vermemiz lazım.

'Gemilerimiz çalışmalara başladı ve devam edecek'

Kendi altyapımız, gemimizle, Fatih Gemimiz devreye girdi, şimdi Yavuz da devreye girecek. 2020’lerin Türkiye’sinde bilimsel gerçeklikle de söylüyorum. Tüm vatandaşlarımız görsün diye söylüyorum, Türkiye enerji aramacılığında petrol gaz noktasında sevinçli haberler duyacak. Türkiye çok doğru adımlar attı, neden rahatsız oluyorsunuz. Terörle mücadele etmeyelim, aramayalım, kusura bakmayın. Türk toplumumun yaşadığı tecrübeler farkındalık düzeyini çok daha iyi noktalara taşıdı. Türkiye’nin dostluğunu kazanmak çok önemli.

'Enerji ve savunma planımıza kimse karışamaz'

Enerji ve savunma planımıza kimse karışamaz. Sosyal medya üzerinden operasyon geçti o günler. Çok net… 2008-2009 küresel finansal kriz Türkiye’yi teğet geçecek dedik, nitekim öyle oldu. Türkiye 4 çeyrek küçüldü. Yüzde 15 küçüldü. Bu süreci minimum etkileriyle. Türkiye 2 çeyrekte atlatıyor olacak. Toparlanma sürecine girecek inşallah. İstihdam olarak bu rakamı görmedik. Tabii ki yara aldık. Mart nisan düştüğünü, mayıs haziran daha da düşeceğini görüyoruz. İlk defa iktidar partisi 2009’da yüzde 38’di, yüzde 52 oldu. Hem daha az etkiyle püskürtmesi, hem de dışarıdan yapılanların görülmesi açısından çok önemli etki koydu.

Doğu Akdeniz çok önemli, herkes girecek, sen dur… Füzeler yağıyor, bize ne deniyorsa bunu kabul edelim diyeceğini zannetmiyorum. Çok farklı ülkeler çok farklı sınamalardan geçiyor. Toplumlar birlik ve beraberlik içinde çıkıyor bu süreçlerden. Ben gurur duyuyorum Türkiye ile. Çok güçlü bertaraf etti.

"Türkiye’nin içinde olmadığı bir plan ekonomik değil"

Türkiye dosdoğru bir siyaset izledi, ilkeli bir siyaset içinde. Bugün dedik ki paydaşlarla olmamak için hiçbir sebep yok. Siz yok ben böyle yaparım. Pazar, transit ülke Türkiye. Türkiye’nin içinde olmadığı proje olmaz. Türkiye’nin olmadığı proje yatırımcısını batırır, mühendislik olarak olur ama diğer türlü olmaz.

Trump ile Beyaz Saray'da görüşme

Şunu ifade ederek başlayayım, IMF, G20, Amerika görüşmeleri yoğun bir takvim içindeydi bu seyahat. 2019’da yapılacaklar, farklı farklı kesimlerle görüşmelerimiz oldu. Tek bir Amerika yok. Türkiye ile ilgili çok olumlu paydaşlar olduğu gibi olumsuz düşünenler de var tabii. Bizim amacımız iletişimi açık bırakmak, karşılıklı menfaatler içinde kazan kazan ilişkisini nasıl yapabiliriz diye bakıyoruz.

Amerika’da Sayın Trump görüşmesi şahsımıza yönelik bir şey değil, çok ben merkeziyetçilik olur. Benim üzerime alınmadığım, Sayın Trump’ın hem ülkemize hem de Cumhurbaşkanımıza duyduğu sıcak duygular noktasında bize yönelik bir yaklaşımdı. Hem ülkemiz hem de Cumhurbaşkanımız açısından çok pozitif bir görüşme oldu. Birçok konuda farkında olduğuna vakıf olduk. Bir önceki başkanla oluşan büyüyen sıkıntılardan mustarip olduğunu duyduk. İyi niyetli bir yaklaşımdı. Sorunlar yumağı var ama pozitif adımlar atmaya yönelik bir irade var. Çok önemli müzakereler ortaya koyduk. Gerek e-mail, gerek heyetler arası, gerek telefonla görüşmelerimiz devam ediyor. Amerika’nın da cari sorunları var, Türkiye’nin de öyle iki taraf da pozitif adımlar sergiledi. Resme genel baktığımızda ülkemize ve cumhurbaşkanımıza karşı derin sevgi ve muhabbetin sergilendiği, için memnun oldum. Cumhurbaşkanımıza ilettim. Bu görüşme umutlu yapıcı olumlu bir görüşme oldu.

"Temmuz ayında Trump Türkiye'ye gelebilir"

Telefon görüşmesinde sıcak bir şekilde Avrupa turunun peşine ekleyebiliriz diye düşündük ama kısa olur dedik, Temmuz ayı görüşüldü. Tarih konusunda görüşmeler devam ediyor. Temmuz'da gerçekleşme ihtimali yüksek. Türkiye’ye geleceğini ifade ediyordu, ancak şu an tarih konuşuluyor.

'Döviz eskisine göre vatandaşı az etkiliyor'

Şöyle ifade edeyim; döviz kurlarını Türkiye’deki vatandaşlarımızı olumsuz etkileyecek süreç eskiye göre daha az. Yerleşik vatandaşların borçları toplam GSMH ye yüzde 14 seviyelerinde, en düşük ülkelerden biri. Toplumumuz bir bilinç oluşturdu. Bu eğitim düzeyine kavuştuğundan daha az riskli. Toplumda ve kurumlarda böyle etkisi var. Döviz ne oldu, dolar ne oldu. Önümüzdeki dönemde çok daha yoğun TL merkezli bir süreç hedefliyoruz. Dalgalanmalar tabii ki etkiliyor. İthalat firmalarımızın özellikle etkilendiği söylenebilir. Bu firmalarımızı olumsuz etkilediğinin farkındayız. 8-10 ayda en yoğun mücadele ortaya koyduğumuz süre.

'Mali yapısı Türkiye kadar şeffaf bir ülke yok'

Para birimlerindeki dalgalanmaları minimize edecek bir süreci ortaya koymaya çalışıyoruz. Farklı finansman enstrümanları aracılığıyla, farklı likidite bahaneleriyle… Dünyada bunu görüyoruz. 2014-2015’te Rusya, 4 yıldır piyasaların dengelenmesi, rubleye yönelik süreci… 1 dolar 30 rubleden, 82 rublelere çıktı, şimdi son dönemde 60-70 rublelere indi. Türkiye iyi niyetli kazan kazan ilişkisi ile rahat ve şeffaf bir piyasada. 2001’de IMF’in Türkiye’ye koyduğu kriterlerdir, bu kadar şeffaf, içi dışı her yeri görünüyor. Türkiye bu ilişki düzeyine, sermaye giriş çıkışı… Dünyanın en çok sermaye çekişi Çin, Türkiye’de mi daha liberal orada mı daha liberal.

'Gerekli tedbirleri aldık'

Bir ülke ekonomisine yönelik kötü niyetli çalışmalar yaparsınız, ekonomisi etkilenir ama biz son 8 ayda çok önemli adımlar attık, atmaya devam ediyoruz. Türkiye çok daha kırılganlıklarını azaltmış bir şekilde devam ediyor. Swap piyasası, farklı paydaşların adımları yönetilebilir kontrollü bir noktaya doğru gidiyoruz. Türkiye dengelenme çok güzel bir noktaya gelecek. Önümüzdeki dönem çok daha pozitif sürece giriyoruz. Turizmde, tarımda, cari açık değil, fazla noktasına gittiğimiz… Türkiye birçok anlamda sınandı, test edildi. Devam ediyor. Biz her sınanmadan çok daha iyi bir şekilde çıkıyoruz. Türkiye ve kurumları her şeyin farkında.

'Algı operasyonu ile etki yaratılmaya çalışılıyor'

Gerçekçi olmak gerekirse, belirsizlik algı vs. bitmesi söyleniyordu, seçimsiz bir döneme girdiğimiz için normal şartlarda böyle olduğunu düşünüyorum. Bir yerel seçim normal şartlar altında etkisi yok, yatırımcılar açısından da bir etkisi yok. Ama 6 yılda farklı testlere tabii tutan kesim için ama etkisi vardır. Dövizde gördük, medya tarafında da gördük. Koordineli hareketi görünce tabii toplumumuzda görüyor.

'Türkiye süreçten güçlenerek çıkacak'

Pozitif bir döneme doğru bir sürecin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki süreç çok daha olumlu bir süreci ortaya koyuyor. Birileri rahatsız, ama dolar üzerinden, farklı sosyal projeler üzerinden… Toplumsal bilinci negatif etkileyecek süreç içindeler. Bakıyorsunuz 21 yüzyıl popülist kültür markalaşmayı oluşturdu, ama hızlı parlayan ve tükenen markaya da şahit olduk.

Türkiye’de klasikleşmiş siyaset söylemi, özellikle 15 Temmuz’dan sonra maruz kaldığı yerli ve milli bir şekilde hareket ettiği, Türkiye’nin sigortası olan Cumhur İttifakı. Son dönemde birçok ortamda bu birliği kırmaya yönelik haberler ortaya çıktı. 2 parti de sağduyulu şekilde bertaraf etti. Önümüzdeki dönemde büyüyerek devam edecek.

“Avrupa’da birinci dünyada 7. ülke, Türkiye”

Tarım Bakanlığımızın açıklayacağı noktalar var. Spekülatif adımların olduğu, geçici adımlarımız olduğu ama kalıcı adımlar için seracılık için, gıda komiteleri hakkında adımlarımız var. Seracılıkta 2000’e yakın firma 1 milyardan fazla kredi ile düşük faizli modern seracılığa üretim verimliliğinin arttığı bu süreci başlattık. Et tedariği açısından iç yatırımın güçlendiği bir süreçten bahsediyoruz. Coğrafyamızın müsait olduğu küçükbaşta 43 milyondan 100 milyona çıkacak bir süreçten bahsediyoruz. Türkiye’de tarım ve hayvancılık çok önemli yol kat etti. Avrupa’da birinci dünyada 7. Ülke, Türkiye…

‘Gaz ithalatımız düşüyor’

Sebze-meyve, insan utanır. Meyve keza sebzede dış ticaret fazlası vermiş Türkiye. Sadece tarım değil, enerji ulaşım değil, Türkiye çok büyük adımlar attı. Bugün 90 bin megawatt’la 3 katımızı aştık. Yerli kaynakların artırılması… Her hafta takip ediyorum. Kurak kışa rağmen toparlandık. Türkiye çok önemli adımlar atıyor. Türkiye 2018’de 2017’den daha az gaz ithalatı yaptı, 2019’da 2018’de daha az yapacak. Türkiye çok önemli adımlar attı atıyor atacak.

“Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye ihtiyacı daha fazla”

Altmaier ile olan hukukumuz sadece Türkiye Almanya değil, Türkiye Avrupa açısından da önemli. Mayıs seçimi sonrası Almanya ile farklı bir ivme yakalayacağımızı düşünüyorum. Türkiye AB ile karşılıklı ihtiyacı kazan kazan ilişkisi içinde Avrupa’nın Türkiye’ye ihtiyacı daha fazla.

“AB’nin ekonomik anlamda en önemli ortağıyız”

Avrupa’nın içinden geçtiği çok daha fazla olan sınamadan bahsetmek istiyorum. Almanya Fransa arasındaki yakınlık, Yunanistan İspanya’nın durumu, Brexit meselesi… Ekonomik anlamda Avrupa Merkez Bankası… Avrupa’nın zor bir döneme gittiğini doğuruyor. AB iyi yönetirse bu süreci Türkiye ile daha hızlı, iyi bir noktaya taşıyacağımızı düşünüyorum. Gerek birebir gerek G20 anlamında… Türkiye ekonomik anlamda AB’nin en önemli partnerlerinin başında geliyor. Çok daha etkili ve farklı bir döneme gireceğiz.

‘Vergi altyapısında değişiklik öngörüyoruz’

Reel sektörün içinden geçtiği süreç zor bir süreçti, biz de elimizden geleni yaptık. Destekler, Eximbank… Yeni yönetim gerçekleşti, hazineden bakan yardımcılarımızdan bir tanesini verdik. Vergi konusunda dericilerden otomotivcilere kadar bu iletişimi ortaya koymaya çalışıyoruz. Bir vergi çalışması yapıyoruz. Reel sektörün daha rekabetçi olacağı, vergi altyapısında çalışmalarımız devam ediyor. Vergi konseyi ile bu çerçevede önemli adımlar atıyoruz, atacağız.

‘Destek paketi açıklayacağız’

İmalat ve ihracat sektörünü destekleyecek, haziran gibi paket açıklayacağız. Çok önemli adımlar attık atıyoruz.

‘Ortak ATM işletmeciliği ile 1 milyarlık tasarruf sağlayacağız’

ATM’lerin ortak işletilmesiyle ilgili lansmanımız olacak. Ortak ATM işletmeciliği ile 1 milyarlık tasarruf sağlayacağız. Finansman ve kredi kanallarının da üretim odaklı alanlara gelmesi anlamında esnaflarımız yüzde 4-5 kredilerle, 3-4 ay çok yoğun destek paketleriyle elimizden geleni ortaya koyduk. Teşvik ve desteklerin devam ettiği süreçten geçiyoruz.

‘Tüm paydaşların memnun olduğu bir emeklilik sistemi ortaya koyacağız’

Emeklilikle ilgili çalışmalara devam ediyoruz. Tüm paydaşların memnun olduğu bir emeklilik sistemi ortaya koyacağız. Bu yıl içinde değişimi gerçekleştireceğiz.

‘İstihdamda artış’

Demin de bahsettim, Türkiye tüm bu siyasi etkilerle 8 ay zor bir süreci geride bıraktı. Bugün ortaya koyulan tüm bu rakamlar, güven endeksi, sanayi verimlilik kapasite, son dönemde en iyi şekilde ilerlediği. İstihdam mart nisan istihdamına sosyal güvenlikte 520 bin giriş var, mayıs haziran daha da artacak.

‘Tüm zamanların rekoru kırılacak’

Turizmde 50 milyon kişi sayısı 35 milyar ile tüm zamanların rekorunu kıracağız. Tüm uçaklarla yeni havalimanında tam kapasiteye geçmesiyle bu anlamda da çok yoğun katkı ortaya koyacağımız bir süreç var. Bol döviz bol istihdam süreci var. Ben çok rahatım, halkımızın da rahat olması lazım. İletişim algı sosyal medyasıyla oluşturulmaya çalışan tüm bu negatif bu resmi ortaya koymamız lazım. Birileri algı oluşturmaya çalışıyor.