SON DAKİKA

Kanatlı sektörü devletten acil destek bekliyor

Sektör Haberleri

Irak hükümetinin Türkiye’den yumurta ithalatını yasaklamasının ardından iç piyasaya yönelen, artan maliyetlere karşın ürün fiyatlarının düşmesiyle zor günler yaşayan üreticiler iflasın eşiğine geldiklerini belirterek devletten acil destek istediler.

Akdeniz Su ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği (ASHİB) Koordinasyonunda Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, TİM Başkanı İsmail Gülle, Ticaret ve Tarım Bakanlığı’nın bürokratlarının katılımıyla gerçekleştirilen Kanatlı Sektör Çalıştayı’nda sektör temsilcileri hükümetten acil eylem planı oluşturulması ve Irak pazarının acilen açılması için gerekli girişimlerde bulunulmasını talep ederek SGK primleri, Ziraat ve Eximbank kredilerinin ertelenmesini ve KDV’nin yüzde 1’e indirilmesini istediler.

ASHİB Başkanı Ali Can Yamanyılmaz, toplantıda yapmış olduğu konuşmada, Irak hükümetinin Türkiye’den giden yumurtalar başta olmak üzere birçok ürüne yasak koyması nedeniyle sıkıntılar yaşanmaya başlandığını bu sıkıntı yaşanan sektörlerin başında da yumurta sektörünün geldiğini söyledi. İç pazara yönelmelerinden dolayı fiyatların düşmesinden kaynaklı olarak üreticilerin ciddi zorluklarla karşı karşıya kaldığını belirten Yamanyılmaz, üreticilerin iflasının önüne geçilmesi için şimdiden tedbir alınması gerektiğine dikkat çekerek orta ve uzun vadede sektörün canlanması içinde neler yapılabileceğinin de tartışılması gerektiğini söyledi.

Irak pazarı kademeli olarak açılmalı, yeni pazarlar için destek verilmeli

Çalıştayda Irak pazarının kademeli olarak açılmasının sağlanmasının gerekliliği üzerinde duran sektör temsilcileri hükümet nezdinde ihracat pazarları ile ilgili taleplerini şu şekilde açıkladılar “Navlun desteği sağlanması halinde Afrika’ya doğrudan ulaşabilecek bir hat kurulması konusunda hükümetten destek istiyoruz. Bizim en büyük pazarımız AB olmalı. AB pazarına B grubu yumurta ihracatını yapabiliyoruz ama A grubu ürün ihracatını yapamıyoruz. Ayrıca A grubu ürünlerin AB üyesi olmayan Bosna Hersek gibi ülkelere gönderimi konusunda da Yunanistan ve Bulgaristan transit geçişe dahi izin vermiyor. Ticaret Bakanlığından bu sorunun çözümü için destek bekliyoruz.  Katar, Umman gibi Arap ülkeleri ve Orta Doğu ülkelerine ihracatı artırabilmek için bu ülkelerle ticaretin önündeki engellerin kaldırılması talep diyoruz. İhracatta Çin’e açılmalıyız. Çin dünyanın en büyük domuz eti tüketicilerinden biri. Bugünlerde domuz etinde yaşanan sıkıntılardan dolayı tavuk etine olan talepleri çok arttı. Acilen Çin pazarının Türk ihracatçısına açılması ve gerekli desteklerin sağlanmasını istiyoruz. Japonya dünyanın en büyük kanatlı sektör pazarına sahip. Ancak özel ürünler istemesi nedeniyle fiyatta rekabette zorlanıyoruz. Destek sağlanırsa bu pazardan da ciddi pay alabiliriz”

Üreticinin borçları en az 6 ay ertelenmeli

Sektör temsilcileri çalıştayda ayrıca üretim planlamasından, KDV’nin düşürülesine, borçlarının ertelenmesinden damızlık ithalatının bir süre olsa dahi yasaklanması ile ilgili taleplerini ise şu şekilde dile getirdi: “Mutlaka üretim planlaması yapılmalı. Sektörde en az 20 milyon hayvan fazlası var. 80 haftalık ve üzerinde olan tavuklar bir şekilde kesimhanelere yönlendirilmeli. KDV yüzde 1 indirilmeli. SGK, Ziraat Bankası, Eximbank gibi kurum ve kuruluşlara olan borçlar en azında 6 aylık süre ile ertelenmeli. Damızlık ithalatı yapılacak üretim planlamasına göre ayarlanmalı. Sektörün en büyük girdisi yem. TMO bu sıkıntılı süreçte mısır konusunda üreticilere destek vermeli. TL üzerinden verilen ihracat destekleri kurdaki artışlardan dolayı anlamlı olmaktan çıktı. Destekler döviz bazında yeniden belirlenmeli. Gezen tavuklar ve gezen tavuk yumurtaları Bio güvenlik konusunda sektörü ciddi anlamda tehdit ediyor. Bakanlık bu konuda bilgilendirici faaliyetlerde bulunmalı, bu alanı ciddi şekilde denetim ve kontrol altına almalı. Kesimhaneler ciddi şekilde denetlenmeli, kesimhanelere giden tavukların kesildiğinden emin olunmalı.”

YUMBİR Başkanı İbrahim Afyon da, Irak’ın uyguladığı ambargo nedeni ile yumurta sektörünün adeta bitkisel hayata girdiğini belirterek birçok üreticinin “tamam mı, devam mı” noktasına geldiğini söyleyerek sektöre acilen özel destekler verilmesi gerektiğini söyledi.

Sektörün sorunlarını yakından takip ettiklerini ve Ticaret Bakanı ile Irak’a giderek gerekli görüşmelerde bulunduklarını belirten TİM Başkanı İsmail Gülle ise girişimlerinin sonuç alınıncaya kadar devam edeceğinin altını çizdi. İhracatta bu sorunların ne ilk ne de son olmayacağına dikkat çeken Gülle, bir yandan acil olan sorunlara çözüm ararken bir yandan da sektörün bir daha böyle sorunlarla karşılaşmaması için neler yapılması gerektiği üzerinde de çalışılmasını istedi. Dünyanın her gün yeni fırsatlar sunduğuna dikkat çeken Gülle, “Bütün yumurtaları aynı sepete koymamalıyız. Farklı alanlarda ve ülkelerde neler yapabiliriz bunları da mutlaka araştırmalıyız” diye konuştu.

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan da, sektörün sorunlarının takipçisi olduklarını belirterek konuyla ilgili geçtiğimiz ay Irak makamları ile görüşmeler yaptıklarını sorunların çözümü ve sektörün geleceği için çalıştıklarını kaydetti. Eximbank’ın ihracat kayıtlı üretim için yatırım destekleri olduğuna dikkat çeken Pekcan, likit yumurta tesis yatırımları için sektör temsilcilerinin mutlaka Eximbank kaynaklarını kullanmak için girişimlerde bulunmasını istedi.

Bakan Pekcan, Iraklı yetkililerin bu yasaklamanın geçici bir uygulama olduğunu ısrarla belirtiğini ifade ederek sözlerini şöyle tamamladı: “Üreticilerimiz Irak’ın taleplerini karşılamak adına sürekli yatırım yaptılar. Iraklı muhataplarımıza bizim üreticilerimiz tavukları kesmeye başlar ise yarın isteseniz de sizlere yumurta satma imkanımız olmayacağını söyledim. Muhataplarımız üreticileriniz sakın hayvanlarını kesmesinler bu geçici bir uygulama, sorun çözülecek diyorlar. Hatırlayacağınız üzere 2017 yılı itibarı ile yapmış olduğumuz girişimler sonucunda Japonya pazarını ihracata açtık. Bundan istifade edin. Çin, Güney Kore, Singapur gibi ülkelerle de görüşmelerimiz devam ediyor. Bu pazarların da açılmasına çalışıyoruz.”