SON DAKİKA

Ufuk Tarhan

Ufuk Tarhan

tufuk@m-gen.biz

Geleceğin organizasyon yapısı: Holocracy / Holokrasi

mesinden türemiş. Cracy, democracy’den (dêmo=insan topluluğu) + krátos= kural, güç) alınmış ve ortaya ‘holocracy’ yani holokrasi denen ‘bütünsel yönetim’ biçimi çıkmış. Yerinden özyönetim de deniyor. Holokrasi, geleneksel aşağıdan yukarı, yukarıdan aşağı piramitlerle izah edilmeye çalışılan hiyerarşik yönetim yerine yöneticilerin, unvanların vb. olmadığı, herkesin yüksek bilinç, sorumluluk ve yetki ile kendi kendini yönettiği bir sistem. Bu kültürde çalışanlar rollerine ve yapacağı işe hakimdir. İnsanların işlerini yapmaları için yönetici güdümünde olmaları gerekmez. Dolayısı ile piramitler de yoktur.

 

ŞİRKET ÇALIŞANLARININ BİRDEN FAZLA GÖREVİ VAR

Tıpkı bir mahalle halkının kendisine ait yaşam alanını, sınırlarını bilmesi gibi herkes görevini ve yapması gerekeni bilir. Şirket çalışanlarının birden fazla görevi vardır. Bu rollerin gerektirdiği yetkiyi ve bu yetkinin sınırlarını bilirler. Örneğin, bizim şirkette benim şirketi temsil etme görevim var. Ayşe; pazarlama, müşteri ilişkilerini yönetme ve iş/ilişki geliştirme; Can da yazılım ve teknik konularla ilgili sorumlu olduğunu biliyor. Kısacası holokraside bir sürü daireler var. Herkes kendi dairesinin uzmanı, sorumlusu ve yetkilisidir.

 

BAŞARILI OLMANIN SIRRI

Böyle bakınca, yazılımcı Brian Robertson’un ortaya attığı ve aynı isimde bir de kitap yazdığı holokrasiye geleceğin yönetim biçimi, şirket organizasyon yapılarından biri diyebiliriz. Başta Zappos (Amazon bünyesinde satış yapan devasa ayakkabı, giysi perakendecisi) olmak üzere 300 kadar global şirkette uygulanmaya çalışılan holokrasinin işlemesi, Yeni Çağ’ın olmazsa olmazları ‘güven, hoşgörü, saygı ve paylaşım’ kültürüne bağlı. Bunların olmaması halinde yüksek seviyede belirsizlikle ilerleyebilme, değişim, dönüşüm, yenilikçilik ve esneklik gibi hayati yetkinlikleri gerektiren modelin başarılı olması mümkün değil. Halen alternatif bir yönetim şekli olarak görülüyor. “Yok canım olur mu öyle şey, mümkün mü?” diyenlerle, “Bal gibi de olur, olmak zorunda” diye tartışılıyor. Oysa ben her Yeni Çağ’ın, teknolojinin zorlayıcı etkilerinden dolayı giderek yaygınlaşacağını hatta Hollywood iş modeli işe birlikte kaçınılmaz olarak geleceğin organizasyonel yapılanma modeli haline geleceğini iddia ediyorum.