SON DAKİKA

Ufuk Tarhan

Ufuk Tarhan

[email protected]

Yapay zeka faktörü

Yapay zeka, insan gibi  davranabilen, bilgi toplayıp, işleyip, analiz yapabilen, karar verebilen, öneri geliştirebilen, olasılık-uyarı-tedbir vb. üretip, türetebilen, hareket, konuşma ve ses algılayabilen, taklit edebilen ve bunun gibi pek çok insansı, canlımsı yeteneğe sahip, her gün bilişsel özellikler de kazanan yazılımsal ve donanımsal sistemlere verdiğimiz ad… En kısa tanımı ile ‘insan ya da başka bir canlı gibi düşünen, davranan bilgisayar, ‘insansı-canlımsı bilgisayar’, fiziksel robotların beyni.  

İŞ KAYBETME KORKUSU, YERSİZ DEĞİL

‘Yapay zeka ve robot’ dendiği anda çağımız insanının ilk aklına gelen; sağlayacağı binlerce fayda, kolaylık değil, ‘iş kaybetme korkusu’... Aslında yersiz bir kaygı da sayılmaz. Çünkü peş peşe yapılan yüzlerce araştırmaya göre yakın gelecekte tüm sektörlerde yapay zeka, işlerin en az yüze 25’ini insanların elinden alacak görünüyor. Kadınların baskın olduğu alanlarda bu oran yüzde 50’lere çıkıyor. Her ne kadar göz ardı edilse, henüz vizyonlar o kadar genişlemese ve gidenler kadar olmasa da yapay zeka,  milyonlarla ifade edilebilecek ‘yeni meslek ve iş alanları’ da yaratacak. Farklı sektörlerdeki, bütün ‘iş tanım ve süreçlerini’ devrimsel nitelik ve kapsamda değiştirecek. Kısacası dönüştürmeyeceği alan kalmayacak. 

YAPAY ZEKA 'YÖNETİM' KADEMELERİNE NASIL ETKİ EDECEK?

Oracle’ın 10 ülkede (Hindistan, Çin, Singapur, Brezilya, Japonya, Birleşik Arap Emirlikleri, Yeni Zelanda, Amerika, İngiltere, Fransa) yaptırdığı ‘Future Workplace-Geleceğin İş Yeri’ araştırmasına göre çalışanların 2/3’si yapay zekalı ‘robot manager-robot yönetici, müdür’ ya da ‘robot ekip arkadaşı’ ile çalışmaktan memnun olacaklarını, hatta olduklarını belirtiyor…

•Çalışanlar ‘robot manager’dan aldıkları talimatlara daha fazla güveniyor. Yarıdan fazlası insan müdürden değil, robot yöneticiden tavsiye istiyor. 
•Yapay zeka/robot yöneticiler tarafsız/adil bilgi sağlamakta, planlı, disiplinli ve çok çalışmakta, problem çözmekte ve bütçe yönetiminde insan yöneticilerden daha iyi... 
•İnsan yöneticilerin ise empati, koçluk ve iş kültürü yaratmakta yapay zekadan daha iyi oldukları belirtiliyor.
•Yapay zeka; yöneticilerin rutin, prosedürel, tekrarlanan ve çok zaman alan, yoran, ilişki ve iletişimi olumsuz etkileyen, verimsiz, geleneksel, bir anlamda hamaliye tipi görevlerden kurtulmasını sağlıyor. 
•Böylece yöneticiler kendilerini ve işlerini geliştirecek öğrenme sürecine, yaratıcı fikirler geliştirmeye, ekip arkadaşları ile güçlü ilişkiler kurmaya ve rollerinde daha büyük bir etkiye sahip olmaya odaklanabiliyor.
•Yapay zeka daha hızlı, daha doğru işlem yapıyor ve karar veriyor. Ancak ne iş tanımlanırsa onu yapabiliyor. Yeni işler öğrenmesi ve kabiliyet geliştirmesi için yatırım, enerji, veri işleme, erişim, saklama vb. gibi ihtiyaçlara gereksinimler hâlâ çok yüksek. 

2020 VE SONRASI

İnsan yetkinliği bir bütün olarak ele alındığında, yapay zekanın yakın gelecekte yöneticilerin yerini bütünüyle alması mümkün görünmüyor. Ancak 10-15 yıl içinde hayli gelişeceği, insanları güçlendirecek rutin, tekrarlanan, yıpratan işleri üstleneceği ve insanları gelişmeye zorlayacağı kesin... 2020'den sonra yapay zeka ve yöneticiler, kurumları iş birliği içinde, birlikte yönetmeye iyice alışacak.